» Tin Tức » Ban Giáo Lý

Cùng đọc Toát yếu GL HTCG 25

Thứ ba - 08/05/2012 09:42

CÙNG ĐỌC TY GL HTCG 25

BÍ TÍCH THÁNH THỂ

*Vẫn theo lược đồ 5 điểm, nhưng nay ta thêm định nghĩa, thời điểm Chúa Giêsu đã lập, cách cử hành … để tìm hiểu Bí tích Thánh Thể.

Vâng, vậy định nghĩa Bí tích Thánh Thể là gì ?(271)

Bí tích Thánh Thể là chính hy tế Mình và Máu của Chúa Giêsu, mà Người đã thiết lập để lưu tồn hy tế thập giá của Người qua bao thế kỷ cho đến khi Người lại đến. Như thế, Người ủy thác cho Hội Thánh việc tưởng nhớ cái Chết và cuộc Phục sinh của Người. Bí tích Thánh Thể là dấu chỉ hợp nhất, dây bác ái, bữa tiệc vượt qua, nơi chúng ta lãnh nhận Đức Kitô, linh hồn được tràn đầy ân sủng và được bảo đảm cho đời sống vĩnh cửu.

Nhớ lại bài cũ con hiểu hy tế thập giá là việc Chúa Giêsu tự hiến mình như Chiên Vượt Qua, chịu chết trên thập giá vào 03g00 chiều Thứ Sáu, ngày 14 tháng Nisan của người Dothái trùng với ngày 07.04 năm 30 dương lịch… Thế, Chúa Giêsu đã thiết lập Bí tích Thánh Thể khi nào ?(272)

Người đã thiết lập Bí tích Thánh Thể vào ngày Thứ Năm tuần thánh, “trong đêm bị trao nộp” (1Cr 11, 23), khi Người ăn bữa tiệc cuối cùng với các Tông đồ của Người.

À, chiều hôm trước, vì thế có sự liên đới giữa bữa tiệc cuối cùng với hy tế thập giá và Thánh lễ ngày nay mà trước đây cha đã nói đến. Vậy, Người đã thiết lập Bí tích Thánh Thể như thế nào?(273)

Sau khi qui tụ các Tông đồ trong nhà Tiệc ly, Chúa Giêsu cầm lấy bánh trong tay, bẻ ra và trao cho các ông mà nói : “Anh em hãy nhận lấy mà ăn : này là Mình Thầy bị nộp vì anh em”. Rồi Người cầm trong tay chén đầy ruợu và nói với họ : “Anh em hãy nhận lấy mà uống: này là chén Máu Thầy, Máu Giao ước mới và vĩnh cửu, đổ ra cho anh em và nhiều người được tha tội. Anh em hãy làm việc này mà nhớ đến Thầy”.

Lời này được đọc trong Thánh lễ luôn mà. Chắc rằng Thánh Thể có ý nghĩa đặc biệt với Hội Thánh. Xin cha nói rõ ý nghĩa này?(274)

Bí tích Thánh Thể là nguồn mạch và tột đỉnh của toàn bộ đời sống Kitô giáo. Thánh Thể là tột đỉnh hoạt động thánh hóa của Thiên Chúa đối với chúng ta và là tột đỉnh của hoạt động phượng tự chúng ta dâng lên Ngài. Bí tích Thánh Thể chứa đựng tất cả của cải thiêng liêng của Hội Thánh, đó chính là Đức Kitô, Đấng là Chiên Vượt qua của chúng ta. Việc hiệp thông vào sự sống của Thiên Chúa và sự hợp nhất của dân Thiên Chúa được diễn tả và thực hiện nhờ Bí tích Thánh Thể. Qua việc cử hành Thánh lễ, chúng ta được kết hợp với Phụng vụ trên trời và tham dự trước vào đời sống vĩnh cửu.

Chà, đúng là quan trọng bậc nhất: “nguồn mạch và tột đỉnh của toàn bộ đời sống Kitô giáo, tột đỉnh của hoạt động phượng tự, chứa đựng tất cả của cải thiêng liêng…” Thế, Bí tích này còn được gọi bằng những tên gọi nào?(275)

Nguồn phong phú vô tận của Bí tích này được diễn tả qua nhiều tên gọi khác nhau, gợi lên những khía cạnh đặc biệt. Những tên gọi thông dụng nhất là: Thánh Thể, Thánh lễ, Bữa tiệc của Chúa, lễ Bẻ Bánh, Cử hành Thánh Thể, Tưởng nhớ cuộc khổ nạn, cái chết và sự phục sinh của Chúa, Hy lễ thánh, Phụng vụ thánh và Thần linh, Mầu nhiệm thánh, Bí tích thánh nơi bàn thờ, Hiệp lễ.

Phong phú quá! Bí tích Thêm Sức đã từng được thể hiện trong mầu nhiệm cứu chuộc của Chúa mà cha đã nói đó là Nhiệm cục cứu độ. Thế, đâu là vị trí của Bí tích Thánh Thể trong Nhiệm cục cứu độ?(276)

Trong Giao ước cũ, Bí tích Thánh Thể đặc biệt được tượng trưng bằng bữa ăn Vượt qua, được người Hi-pri cử hành hàng năm với bánh không men, để ghi nhớ ngày ra đi vội vã và giải phóng khỏi đất Ai Cập. Chúa Giêsu đã báo trước về Bí tích này trong giáo huấn của Người, và Người đã thiết lập Bí tích này khi cử hành bữa tiệc ly với các Tông đồ, trong khung cảnh bữa tiệc Vượt qua. Trung thành với lệnh truyền của Chúa : “Hãy làm việc này mà nhớ đến Thầy” (1 Cr 11, 24), Hội Thánh luôn cử hành Bí tích Thánh Thể, nhất là vào ngày chúa nhật, ngày Phục sinh của Chúa Giêsu.

Bí tích Thánh Thể được cử hành thế nào?(277)

Bí tích Thánh Thể được cử hành gồm hai phần chính, hợp thành một hành vi phụng tự duy nhất: Phụng vụ Lời Chúa gồm việc công bố và lắng nghe Lời Chúa, và Phụng vụ Thánh Thể gồm việc tiến dâng bánh rượu, kinh nguyện thánh thể (hay anaphore) và hiệp lễ.

Đó chính là Thánh lễ. Vậy ai có năng quyền cử hành Thánh lễ, tức ai là thừa tác viên của Bí tích Thánh Thể ?(278)

Thừa tác viên Bí tích Thánh Thể là vị tư tế (Giám mục hay linh mục) đã được truyền chức thành sự; vị này cử hành trong cương vị (in Persona) Đức Kitô – Thủ lãnh và nhân danh Hội Thánh.

Các chất liệu chính yếu và cần thiết của Bí tích Thánh Thể là gì ?(279)

Các chất liệu đó là bánh mì và rượu nho.

*Nhưng không phải là bánh mì bạn mua ngoài tiệm, mà là bánh làm bằng bột lúa mì, không men được dành riêng để dâng lễ gọi là bánh lễ; rượu nho cũng không phải rượu nho Phan Rang tuỳ tiện, mà là rượu nho len men tự nhiên theo đúng tiêu chuẩn để dâng lễ. Bánh không men và rượu nho ấy là những chất liệu khá gần với bánh và rượu Chúa dùng trong bữa tiệc ly- Thánh lễ đầu tiên Chúa cử hành trước hy tế thập giá, còn Thánh lễ ngày nay là “việc tưởng niệm” hy tế đã diễn ra.

Tại sao nói Bí tích Thánh Thể là “việc tưởng niệm” hy tế của Đức Kitô ?(280)

Bí tích Thánh Thể là việc tưởng niệm theo nghĩa làm cho hiện diện và hiện tại hoá hy tế thập giá mà Đức Kitô đã dâng lên Chúa Cha, một lần thay cho tất cả, vì nhân loại. Đặc tính hy tế của Bí tích Thánh Thể được biểu lộ trong chính những lời thiết lập : “Đây là Mình Thầy, bị nộp vì anh em” và “Chén này là Giao ước mới trong Máu Thầy, sẽ đổ ra vì anh em” (Lc 22,19-20). Hy tế thập giá và hy tế Thánh Thể là một hy tế duy nhất. Hiến vật và người dâng là một, chỉ khác biệt về cách tiến dâng : cách đổ máu trên thập giá, cách không đổ máu trong Bí tích Thánh Thể.

Bằng hy tế thập giá, Đức Kitô dâng chính mình là Chiên Vượt Qua, như của lễ lên Chúa Cha đền tội cho ta và nhân loại. Cử hành Bí tích Thánh Thể trong Thánh lễ là “hiện tại hoá”, tức làm cho hy tế thập giá xưa hiện diện lúc này đây cho cộng đoàn Phụng vụ. “Hy tế thập giá và hy tế Thánh Thể là một hy tế duy nhất”. Ý nghĩa tưởng niệm này giúp con hiểu tại sao Chúa Giêsu cũng là Chủ tế và của lễ mà cha đã nói trước đây. Thế, còn thân thể Người là Hội Thánh? Hội Thánh tham dự vào hy tế Thánh Thể theo cách nào ?(281)

Trong Bí tích Thánh Thể, hy tế của Đức Kitô cũng trở thành hy tế của các chi thể trong Thân Thể Người. Đời sống của các tín hữu, lời ca ngợi, hoạt động, cầu nguyện, lao động của họ được kết hợp với Đức Kitô. Vì là hy tế, Bí tích Thánh Thể cũng được dâng lên thay cho tất cả các tín hữu, người còn sống cũng như kẻ đã qua đời, như của lễ đền tội cho tất cả mọi người, để đón nhận được từ Thiên Chúa những ích lợi thiêng liêng và trần thế. Hơn nữa, Hội Thánh trên trời cũng hiện diện trong lễ dâng của Đức Kitô.

“Hội Thánh trên trời cũng hiện diện trong lễ dâng của Đức Kitô”. Hiểu được ý nghĩa cao vời này, chắc không ai dám dâng lễ hời hợt hay thờ ơ mất trật tự ngoài nhà thờ mà phải vào gần bàn thờ cùng dâng lễ với thiên thần và các thánh trên trời.

*Đúng vậy, tiếc rằng nhiều giáo dân chưa ý thức đủ, “xem lễ” ngày Chúa Nhật như một luật buộc mà chưa thấu hiểu bầu khí hiệp thông thánh thiêng cao vời này. Không chỉ có thần thánh trên trời, bạn để ý kỹ lời bạn vừa trích : “Hội Thánh trên trời cũng hiện diện trong lễ dâng của Đức Kitô”. “Lễ dâng của Đức Kitô”. Chính Đức Kitô là Chủ tế và là của lễ. Vì sao lời truyền phép của tư tế, bánh và rượu đã biến đổi thành chính Chúa Giêsu, hay nói cách khác, Chúa Giêsu hiện diện trong Bí tích Thánh Thể.

“Lễ dâng của Đức Kitô”, điều này giúp con nhớ lại Phụng vụ là hoạt động của Christus Totus. Còn việc Chúa Giêsu hiện diện trong Bí tích Thánh Thể như thế nào ?(282)

Đức Giêsu Kitô hiện diện trong Bí tích Thánh Thể một cách độc nhất vô nhị và không thể so sánh được. Thật vậy, Người hiện diện cách đích thực, thực sự và theo bản thể: với Mình và Máu Người, với linh hồn và thần tính của Người. Trong Bí tích Thánh Thể, Đức Kitô trọn vẹn, vừa là Thiên Chúa vừa là con người, hiện diện theo cách Bí tích, nghĩa là dưới hình bánh và hình rượu.

*Bạn để ý từng chữ câu trả lời ý nghĩa cô động trên. Có nhiều hình thức hiện diện của Thiên Chúa với dân của Người mà ta đã liệt kê trong Phụng vụ: chủ tế, Lời Chúa, cộng đoàn… Cả các ảnh tượng cũng nhắc ta sự hiện diện của Chúa và giúp ta hướng về Người. Thế nhưng Thánh Thể chiếm vị trí “độc nhất vô nhị và không thể so sánh được”, Người hiện diện cách đích thực, thực sự, trọn vẹn và theo bản thể. Vì sau lời truyền phép “Này là Mình Thầy… Này là Máu Thầy…” bạn nghe trong thánh lễ, có sự biến đổi bản thể xẩy ra.

Ta gặp lại từ ngữ triết học này. Vậy, “Biến đổi bản thể” nghĩa là gì ?(283)

Biến đổi bản thể nghĩa là sự biến đổi trọn vẹn bản thể bánh thành bản thể Mình Thánh Đức Kitô, và biến đổi trọn vẹn bản thể rượu thành bản thể Máu Thánh Người. Sự biến đổi này được thực hiện trong Kinh Nguyện Thánh Thể, nhờ tính hữu hiệu của lời Đức Kitô và tác động của Chúa Thánh Thần. Tuy nhiên, những đặc tính khả giác bên ngoài của bánh và rượu, nghĩa là các “hình bánh rượu,” vẫn không thay đổi.

“những đặc tính khả giác bên ngoài của bánh và rượu, nghĩa là các “hình bánh rượu,” vẫn không thay đổi”, nhưng đó không còn là bánh nữa mà là chính “Chiên Thiên Chúa”, chính “Mình Máu Chúa Kitô” như lời đọc trong Thánh lễ? Xin cha nói rõ thêm điều kỳ lạ này.

*Đó là một mầu nhiệm trong cử hành Phụng vụ mà lời ca cổ kính hát rằng “ta hãy lấy đức tin bù lại, nếu giác quan không cảm thấy gì.” Ở đây ta định nghĩa lại từ “bản thể” theo triết học là cái làm cho một vật (thực tại) là chính nó. Trước mặt chúng ta là cái bàn gỗ 4 chân hình chữ nhật. Triết học nhìn xuyên qua thực tại mà giác quan không thấy, để đọc thấy, nhận ra cái cốt lõi bên trong của vật ấy, làm nên vật ấy gọi là bản thể. Không phải gỗ làm nên cái bàn, vì có cái bàn bằng mũ, bằng inox, bằng đá… ngược lại có ghế gỗ, tủ gỗ, nhà gỗ… cũng không phải hình chữ nhật định đó là cái bàn vì cũng có bàn tròn, bàn vuông, bàn hột xoài… ngược lại vẫn có những mặc ghế gỗ hình chữ nhật…cũng không phải có 4 chân mà là cái bàn vì cái giường, cái ghế, cái… xích đu cũng có 4 chân…Cả mùi gỗ cũng không làm nên cái bàn… Vậy không phải những yếu tố khả giác định đó là vật gì, mà có cái gì đó siêu hình làm nên vật ấy, ở đây là cái bàn, cốt lõi đó ta gọi là bản thể.

*“Biến đổi bản thể”: trong cử Bí tích Thánh Thể là sự biến đổi cái cốt lõi thâm sâu của thực tại-bản thể, để chính nó, bánh rượu ban đầu, sau “lời Đức Kitô và tác động của Chúa Thánh Thần”, bản thể bánh rượu đã được biến đổi thành bản thể của một thực tại mới là Mình Máu Chúa Kitô, dù hình dạng, màu sắc, mùi vị bên ngoài của bánh rượu vẫn còn.

Làm sao những trẻ em và người bình dân ít học hiểu sự “biến đổi bản thể” mầu nhiệm, siêu hình như vậy trong cử hành Bí tích Thánh Thể?

*Chúng ta gặp lại lần nữa bàn thêm nhé.

Lm Phêrô Nguyễn Hữu Duy

Từ khóa: n/a