Cùng đọc Tóat Yếu GL HTCG 20

Cùng đọc Tóat yếu Giáo Lý HTCG 20.

TÔI TIN CÁC THÁNH THÔNG CÔNG

Hôm nay là buổi trao đổi thứ 20, con muốn học trọn phần cuối của kinh Tin Kính. Câu kế tiếp sau phần nói về Hội Thánh là “Các thánh thông công”. “Các thánh thông công” có ý nghĩa gì ? (194)

Câu nói  “các thánh thông công” trước hết nói lên sự tham dự chung của tất cả các thành phần Hội Thánh vào những thực tại thánh (sancta) :  đức tin, các Bí tích, đặc biệt là Bí tích Thánh Thể, các đặc sủng và những ân huệ thiêng liêng khác. Cội nguồn của sự hiệp thông là đức ái “không tìm tư lợi” (1 Cr 13,5), nhưng thúc đẩy các tín hữu đặt “mọi sự là của chung” (Cv 4,32), kể cả của cải vật chất của họ, nhằm phục vụ những người nghèo khổ hơn.

* “các thánh” bây giờ ta hiểu là những người con người tốt lành đạo đức, đã qua đời và hạnh phúc trong Chúa (có ngày lễ mừng các thánh nam nữ 01.01). Đặc biệt, “các thánh” là những vị được Giáo Hội tôn vinh qua nghi thức long trọng của thánh lễ tuyên phong á thánh (còn gọi là chân phước như Mẹ Têrêsa Calcutta, ĐTC Gioan Phaolô II…), rồi sau đó phong hiển thánh (như 117 thánh tử đạo tại Việt Nam). Nhưng nghĩa ban đầu “các thánh” là danh xưng chính thánh Phaolô đã dùng để gọi các tín hữu, những người tin Đức Kitô và đã được thánh tẩy. Nhờ tham dự vào các mầu nhiệm thánh, các thực tại thánh, tiếng Latinh gọi là sancta: đức tin, các Bí tích, đặc biệt là Bí tích Thánh Thể, các đặc sủng và những ân huệ thiêng liêng khác, các tín hữu được thông phần công phúc. “Thông công”còn có nghĩa thứ hai : chỉ sự chuyển thông ân sủng, ân xá, công phúc của các tín hữu cho nhau.

Nghĩa thứ hai của việc “các thánh thông công” thế nào? (195)

Câu này còn nói lên sự hiệp thông giữa những người thánh (sancti), nghĩa là những ai, nhờ ân sủng, được kết hợp với Đức Kitô chịu chết và sống lại. Một số còn lữ hành trên trần gian; một số khác, đã rời bỏ đời này, hiện đang được thanh luyện, và cũng được trợ giúp bằng lời cầu nguyện của chúng ta; sau hết, một số khác nữa, đã được hưởng vinh quang Thiên Chúa và đang chuyển cầu cho chúng ta. Tất cả cùng nhau làm thành một gia đình duy nhất trong Đức Kitô, là Hội Thánh, để ca ngợi  và tôn vinh Chúa Ba Ngôi. 

 “TÔI TIN PHÉP THA TỘI”

“Tôi tin phép tha tội”. Tội lỗi được tha thứ như thế nào ? (200)

Bí tích đầu tiên và căn bản để tha tội là Bí tích Rửa tội. Đối với những tội phạm sau khi lãnh nhận Bí tích Rửa tội, Đức Kitô đã thiết lập Bí tích Hòa giải hay Thống hối, nhờ đó người đã được Rửa tội được giao hòa với Thiên Chúa và với Hội Thánh.

Chỉ có Thiên Chúa mới có quyền tha tội. Thế, tại sao Hội Thánh có quyền tha tội ? (201)

Hội Thánh có sứ vụ và quyền năng để tha các tội lỗi, bởi vì chính Đức Kitô đã trao ban cho Hội Thánh quyền ấy : “Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần. Anh em tha tội cho ai, thì người ấy được tha; anh em cầm giữ ai, thì người ấy bị cầm giữ” (Ga 20,22-23).

“TÔI TIN XÁC LOÀI NGƯỜI  NGÀY SAU SỐNG LẠI”

Hai chữ “thân xác” có ý nghĩa gì ? Đâu là sự quan trọng của nó? (202)

Hai chữ “thân xác” chỉ con người trong tình trạng yếu đuối và phải chết. “Thân xác là then chốt của ơn cứu độ” (Tertullien). Thật vậy, chúng ta tin Thiên Chúa, Đấng tạo dựng nên thân xác; chúng ta tin Ngôi Lời mặc lấy thân xác để cứu chuộc thân xác; chúng ta tin vào sự sống lại của thân xác, đó là hoàn tất việc tạo dựng và cứu chuộc thân xác.

 Con còn nhớ xác phục sinh là “thân xác trở nên khác, mà không phải là thân xác khác.” Xin cha nói thêm:“Xác sống lại” có nghĩa là gì ? (203)

Điều này muốn nói đến tình trạng vĩnh viễn của con người không phải chỉ là linh hồn thiêng liêng tách biệt khỏi thân xác, nhưng thân xác phải chết của chúng ta cũng được gọi để một ngày kia sẽ sống lại.

“Đức Kitô sống lại là hoa quả đầu mùa của những kẻ yên giấc.” Thế, đâu là mối liên hệ giữa cuộc Phục sinh của Đức Kitô với việc sống lại của chúng ta? (204)

Cũng như Đức Kitô đã thực sự sống lại từ cõi chết và sống mãi, cũng vậy, Người sẽ làm cho tất cả chúng ta sống lại trong ngày sau hết, với một thân xác không còn hư nát, “Ai đã làm điều lành, thì sẽ sống lại để được sống; ai đã làm điều dữ, thì sẽ sống lại để bị kết án” (Ga 5,29).

Khi chúng ta chết, điều gì sẽ xảy ra cho linh hồn và thân xác chúng ta ? (205)

Khi chết, linh hồn và thân xác sẽ tách rời nhau, thân xác sẽ bị huỷ hoại, trong khi linh hồn, vì là bất tử, sẽ chịu sự phán xét của Thiên Chúa và chờ đợi ngày được kết hợp lại với thân xác khi thân xác được biến đổi vào ngày Chúa trở lại. Việc tìm hiểu sự sống lại diễn ra như thế nàovượt quá khả năng của trí tưởng tượng và sự hiểu biết của chúng ta.

*Để diễn tả xác biến đổi vinh quang tươi đẹp khi sống lại, có người đã lấy tiến trình con nhộng với hình dạng như con sâu làm nhiều trẻ nhỏ sợ, thế nhưng sau khi nó rời khỏi vỏ kén biến thành con bướm thật đẹp, thì cũng một con vật ấy ban đầu, nhưng nay đã lột xác thành bướm với nhiều sắc màu rực rỡ, có sức thu hút quyết rũ trẻ thơ. Hình ảnh so sánh này cũng khó thuyết phục. Ta tin rằng xác phục sinh, nhưng “hiểu sự sống lại diễn ra như thế nào vượt quá khả năng của trí tưởng tượng và sự hiểu biết của chúng ta.” Cần thiết nhất là luôn tỉnh thức để chúng ta được chết trong Đức Kitô.

 “Chết trong Đức Kitô Giêsu” có nghĩa là gì ? (206)

Điều này có nghĩa là chết trong ân sủng của Chúa, lúc không có tội trọng. Ai tin vào Đức Kitô và theo gương Người, sẽ có thể biến đổi cái chết của mình thành một hành vi vâng phục và yêu mến đối với Chúa Cha. “Đây là lời đáng tin cậy : Nếu ta cùng chết với Người, ta sẽ cùng sống với Người” (2 Tm 2,11).    

“TÔI TIN HẰNG SỐNG VẬY”

“Hằng sống”, cuộc sống vĩnh hằng, hay sống đời sống vĩnh cửu là gì ? (207)

Đời sống vĩnh cửu là đời sống bắt đầu ngay sau khi chết. Đời sống này không có kết thúc. Mỗi người, khi bắt đầu bước vào đời sống vĩnh cửu, sẽ phải nhận một cuộc phán xét riêng do chính Đức Kitô, vị Thẩm Phán của kẻ sống và kẻ chết; đời sống này sẽ được đóng ấn trong cuộc phán xét chung.

Chết không phải là hết mà chịu phán xét riêng, bắt đầu đời sống mới vĩnh cửu. Thế, phán xét riêng là gì ? (208)

Là cuộc phán xét thưởng phạt tức khắc mà mỗi người, ngay sau khi chết, phải lãnh nhận từ Thiên Chúa trong linh hồn bất tử của mình, liên quan đến đức tin và các việc làm của mình. Sự phân định thưởng phạt này gồm có việc được vào hưởng hạnh phúc thiên đàng, tức khắc hoặc sau một cuộc thanh luyện thích hợp, hay là phải chịu phạt muôn đời trong hỏa ngục.

 Sau khi chết, tuỳ theo đức tin và việc làm của minh, có thể được vào hưởng hạnh phúc thiên đàng. Vậy, “Thiên đàng” là gì ? (209)

 “Thiên đàng” là tình trạng hạnh phúc tối thượng và vĩnh viễn. Ai chết trong ân sủng của Thiên Chúa và ai không cần bất cứ sự thanh luyện cuối cùng nào, sẽ được qui tụ quanh Chúa Giêsu và Đức Maria, các thiên thần và các thánh. Như vậy các ngài tạo thành Hội Thánh thiên quốc, nơi các ngài được chiêm ngắm Thiên Chúa “mặt giáp mặt” ( 1 Cr 13,12); các ngài sống trong sự hiệp thông tình yêu với Chúa Ba Ngôi và chuyển cầu cho chúng ta.

Sự sống thật và theo bản chất cốt tại điều này : Thiên Chúa Cha, nhờ Chúa Con và trong Chúa Thánh Thần, đổ tràn hồng ân thiên quốc trên tất cả không trừ ai. Nhờ lòng nhân hậu của Ngài, cả chúng ta nữa, chúng ta đã lãnh nhận lời hứa không thể mai một là được sống đời đời” (thánh Cyrillô thành Giêrusalem).   

Tình trạng thứ hai sau khi chết là vào luyện ngục. Thế, luyện ngục là gì? (210)

Luyện ngục là tình trạng của những người chết trong tình thân với Thiên Chúa, nhưng, dù đã được đảm bảo ơn cứu độ vĩnh cửu, họ còn cần thanh luyện trước khi được hưởng hạnh phúc thiên đàng.

Bằng cách nào chúng ta có thể giúp đỡ các linh hồn đang được thanh luyện nơi luyện ngục? (211)

Nhờ sự “các thánh thông công” các tín hữu còn lữ hành trên trần gian, có thể giúp đỡ các linh hồn nơi luyện ngục, bằng cách dâng lời cầu khẩn, đặc biệt là Thánh lễ, và cả những việc bố thí, ân xá và những việc hãm mình để cầu cho họ.  

Tình trạng thứ ba là hoả ngục. Thế, hoả ngục hệ tại điều gì ? (212)

Hoả ngục hệ tại án phạt đời đời dành cho những ai, do sự lựa chọn tự do của mình, chết trong tình trạng có tội trọng. Hình phạt chính yếu của hỏa ngục là xa cách đời đời khỏi Thiên Chúa. Chỉ nơi Ngài con người mới có sự sống và hạnh phúc; con người được tạo dựng là để hưởng những điều ấy và họ luôn khao khát những điều ấy. Đức Kitô diễn tả thực tại hoả ngục bằng những lời này : “Quân bị nguyền rủa kia, đi đi cho khuất mắt Ta mà vào lửa đời đời” (Mt 25,41).

Thiên Chúa là Đấng nhân hậu vô biên, làm sao Ngài lại để có hỏa ngục? (213)

Thiên Chúa muốn “cho mọi người ăn năn hối cải” (2 Pr 3,9), nhưng vì Ngài đã tạo dựng con người có tự do và có trách nhiệm, nên Ngài tôn trọng các quyết định của họ. Vì thế, nếu cho đến lúc chết, con người vẫn còn nằm trong tội trọng, từ chối tình yêu nhân từ của Thiên Chúa, thì chính họ, với sự tự lập hoàn toàn, tự ý loại mình ra khỏi sự hiệp thông với Thiên Chúa.

Ngay sau khi chết thì có “phán xét riêng” bởi Đức Kitô với cá nhân linh hồn người qua đời mà định tình trạng của họ là hạnh phúc thiên đàng, thanh luyện ở luyện ngục hay phải án phạt hoả ngục. Còn “phán xét cuối cùng” hệ tại điều gì  ? (214)

Sự phán xét cuối cùng (phán xét chung) hệ tại sự phán quyết về cuộc sống hạnh phúc hay án phạt đời đời, mà Chúa Giêsu, khi Người trở lại như vị Thẩm phán của kẻ sống và kẻ chết, sẽ tuyên bố cho “những người công chính cũng như kẻ có tội” (Cv 24,15), qui tụ tất cả trước mặt Người. Sau cuộc phánxét cuối cùng, thân xác sống lại sẽ tham dự vào sự thưởng phạt mà linh hồn đã lãnh nhận trong cuộc phán xét riêng.

Khi nào cuộc phán xét này sẽ xảy ra ? (215)

Cuộc phán xét này sẽ xảy ra vào ngày tận thế mà chỉ mình Thiên Chúa mới biết được ngày nào giờ nào.

*Tuy có nhiều dự báo, tin đồn, nhà tiên tri…ngay cả những bộ phim nói đến ngày tận thế, nhưng Mạc khải nói không ai biết, chỉ có Thiên Chúa biết ngày nào, giờ nào. Phần ta phải tỉnh thức luôn, sẵn sàng luôn, luôn sống trong ơn nghĩa Chúa, để ngày tận thế đến ta tràn đầy hy vọng trời mới đất mới.

“Hy vọng trời mới đất mới” nghĩa là gì ? (216)

Sau cuộc phán xét cuối cùng, chính vũ trụ được giải thoát khỏi nô lệ sự hư nát, sẽ được dự phần vào vinh quang của Đức Kitô với việc khai mạc “trời mới đất mới” (2 Pr 3,13). Như thế sự viên mãn của Nước Thiên Chúa sẽ đạt đến đích điểm, nghĩa là ý định cứu độ của Thiên Chúa được hoàn thành vĩnh viễn : “Qui tụ muôn loài trong trời đất dưới quyền một thủ lãnh là Đức Kitô” (Ep 1,10). Khi ấy Thiên Chúa sẽ “có toàn quyền trên muôn loài” (1 Cr 15,28), trong cuộc sống đời đời.

 “AMEN”

Tiếng “Amen”, kết thúc Kinh Tin Kính, có nghĩa là gì ? (217)

Tiếng Do Thái Amen –cũng được dùng để kết thúc quyển sách cuối cùng của Thánh Kinh, cũng như một số lời cầu nguyện của Tân Ước và các lời cầu nguyện phụng vụ của Hội Thánh– diễn tả lời ‘Thưa vâng” đầy tin tưởng và trọn vẹn của chúng ta đối với những gì chúng ta đã tuyên xưng trong Kinh Tin Kính, chúng ta hoàn toàn phó mình cho Đấng là AMEN tối hậu (Kh 3,14), tức là Đức Kitô.

*Amen! Lời kết thúc ý nghĩa của kinh nguyện Kitô giáo cũng là lời tạm kết 20 buổi trao đổi giáo lý của chúng ta. Chúng ta đã học xong phần thứ I là Tín lý theo lượcđồ kinh Tin Kính. Cám ơn bạn nhiều ! Vì trong thời đại bận rộn, và con người dành nhiều thời gian cho việc học hỏi, hoạt động xã hội, bạn biết dành giờ tìm hiểu Thiên Chúa và giáo lý của Ngài. Cũng xin cám ơn các bạn đọc theo dõi cuộc chuyện trò này. Tạm biệt, và rất sẵn lòng khi các bạn có yêu cầu trao đổi tiếp những phần còn lại trong tương lại nhé. Nguyện Chúa chúc lành cho các bạn : “Phúc cho ai khao khát điều công chính, vì họ sẽ được no thoả.”(Mt 5, 6)

TGM Phan Thiết, 02.02-02.04.2012

Viết theo sự khích lệ của Cha Trưởng Ban Giáo Lý Giáo Phận

Lm Phêrô Nguyễn Hữu Duy