Chuyên gia cảnh báo hậu COVID-19: "Việc ngăn chặn dịch bệnh trong tương lai sẽ phụ thuộc vào trách nhiệm về môi trường"

Thứ hai - 14/09/2020 02:22

Chuyên gia cảnh báo hậu COVID-19: "Việc ngăn chặn dịch bệnh trong tương lai sẽ phụ thuộc vào trách nhiệm về môi trường"

Chuyên gia cảnh báo hậu COVID-19: “Việc ngăn chặn dịch bệnh trong tương lai sẽ phụ thuộc vào trách nhiệm về môi trường” | Tỉnh Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam

22F86CEB-81C6-4B6D-AF62-EF90378B6E5B

Các biện pháp giãn cách xã hội do đại dịch COVID-19 đã mang lại những cảnh phục hồi của thiên nhiên đầy ấn tượng: sương mù biến mất khỏi bầu trời Ấn Độ, các dòng sông của Ý trở nên trong vắt lần đầu tiên trong ký ức, những chú dê núi hoang dã lang thang trên đường phố Wales, những chú rùa biển quay trở lại các bãi biển của Brazil.

Nhiều người, trong khi bị cầm chân tù túng trong nhà, đã có được khoảng thời gian để suy nghĩ về những tiết lộ này. Những câu chuyện về cuộc sống hàng ngày rơi vào bế tắc cung cấp cái nhìn sâu sắc độc đáo và cho phép mọi người dừng lại suy tư. Đây cũng là một cửa sổ mở ra những cơ hội?

Cộng tác viên của ‘Global Voices’, ông Andrew Kowalczuk, là một kỹ sư công nghệ xanh và nhà cựu nghiên cứu kỹ thuật y sinh. Chúng tôi đã phỏng vấn ông Andrew Kowalczuk về những tác động đối với sức khỏe, động vật hoang dã và biến đổi khí hậu trong tương lai hậu COVID.

Chúng ta đã chứng kiến sự xuất hiện trở lại ngoạn mục của các loài động vật trong môi trường sống và các khu vực đô thị trong thời gian phong tỏa xã hội trong cuộc khủng hoảng COVID-19. Đâu là những cơ hội mới hay những mối đe dọa đối với động vật hoang dã?

Sự hồi sinh của động vật hoang dã có một sức hấp dẫn mạnh mẽ, vì một số lý do. Mọi người, bị giới hạn trong những khoảng lặng kỳ lạ này, nhận ra rằng họ gần với thiên nhiên hơn họ đã từng nhận ra. Và điều đó quả là rất đáng hy vọng, một sự say mê với đa dạng sinh học, trái ngược với cuộc sống đô thị hóa.

Tuy nhiên, mặt trái đó là con người là những người trông coi các loài động vật quý hiếm. Trên toàn cầu, cho đến nay, du lịch sinh thái là nguồn tài trợ số một cho các vườn quốc gia, các khu bảo tồn động vật hoang dã và các sáng kiến bảo tồn. Các biện pháp hạn chế đi lại do đại dịch COVID đã trực tiếp gây ra sự sụp đổ của ngành du lịch và do đó là các nền kinh tế của các điểm đến đó.

Ở châu Phi, Trung Mỹ và các khu vực khác, thật không may là nạn săn trộm đang ngày càng gia tăng. Sự tuyệt vọng tạo ra động cơ, và sự vắng mặt của lực lượng kiểm lâm tuần tra trong các khu bảo tồn động vật hoang dã tạo cơ hội cho những kẻ săn trộm.

Hy vọng rằng sự chú ý của giới truyền thông sẽ góp phần bảo vệ tốt hơn các loài động vật dễ bị tổn thương sau khi COVID dần lắng xuống.

COVID-19 xuất hiện ở Trung Quốc vào mùa đông năm 2019, nhưng hiện vẫn còn tranh cãi về nguồn gốc chính xác của nó và liệu sự bùng phát đó có thể ngăn chặn được hay không. Làm thế nào để các loại virus này lại có thể từ môi trường tự nhiên lây sang người?

Trong lịch sử, tất cả các đại dịch lớn nhất đều do động vật gây ra. Điều đó có nghĩa là mầm bệnh tự nhiên đã có ở động vật, thường là ở động vật có vú, đã làm tăng khoảng cách giữa động vật và con người.

Bệnh dịch hạch Justinian, và bệnh dịch hạch ở thời Trung cổ, là một loại trực khuẩn, có nguồn gốc từ các loài gặm nhấm. Đại dịch cúm năm 1918, vào thời điểm đó là do virus, do sự tái tổ hợp của một số virus ở động vật có vú, từ vật nuôi làm thực phẩm.

Giờ đây với COVID-19, sự khác biệt ngày nay đó là dân số quá đông của con người tiếp tục xâm lấn sâu hơn vào môi trường tự nhiên, dẫn tới việc tiếp xúc nhiều hơn với các động vật kỳ lạ trước đây. Đó là một bài học.

Trong số họ vi rút coronaviridae, một số loài có họ hàng gần được tìm thấy ở dơi có thể gây bệnh cho người. SARS-CoV-2, mầm bệnh gây ra COVID, lại rất giống nhau về mặt di truyền. Và đã có những cảnh báo trước đó, gần đây, dưới dạng sự bùng phát của SARS-1 và MERS, vào năm 2003 và năm 2012.

Vì vậy, về lý thuyết, đúng như vậy, COVID-19 có thể đã được ngăn chặn, bằng cách hạn chế những sự xâm phạm thái quá giữa con người với thiên nhiên ngay từ đầu.

Đã có suy đoán về loại coronavirus chủng mới đã được tạo ra hoặc thay đổi trong phòng thí nghiệm. Điều đó liệu có khả thi?

Thực ra đây là câu hỏi khá hay. Đó là điều mà nhiều người vẫn muốn biết.

SARS-CoV-2 một lần nữa chắc chắn không được tạo trong phòng thí nghiệm, điều đó là không thể.

Vì vậy, thay vào đó, hãy xem xét khả năng thực tế hơn của việc cố ý chỉnh sửa gen. Bằng chứng được tìm thấy bằng cách lập bản đồ trình tự DNA và phát sinh loài khiến điều đó rất khó xảy ra. Các đoạn chèn nucleotide mới, được tìm thấy trong các vùng protein đột biến của coronavirus SARS-CoV-2, không phải là thứ mà các kỹ sư di truyền sẽ làm một cách hợp lý, trong thí nghiệm khoa học mang tên GOF (tên viết tắt của Gain-of-Function research).

Hiện tại, điều đó không loại trừ trường hợp một chủng vi khuẩn xuất hiện tự nhiên, với các đặc điểm được quan tâm về mặt lâm sàng, được phân lập trong phòng thí nghiệm, sau đó thoát ra ngoài. Nếu đúng như vậy, lịch sử sẽ sớm kể lại câu chuyện đó.

Điều quan trọng là, trong mọi trường hợp, việc ngăn ngừa các dịch bệnh trong tương lai sẽ phụ thuộc vào trách nhiệm môi trường. Các loại virus mới sẽ liên tục xuất hiện trong tự nhiên.

Một số môi trường sống tự nhiên đang biến mất vì chúng bị con người phá hủy và làm suy thoái. Việc bị làm chậm lại bởi đại dịch có giúp ích cho khoảng thời gian để xem xét lại các hoạt động đó không?

Chẳng hạn như, không nhất thiết phải tàn phá rừng ở lưu vực sông Amazon ở Brazil. Người ta kỳ vọng rằng việc phong tỏa xã hội sẽ làm chậm quá trình tàn phá các khu rừng nhiệt đới. Thực tế thì ngược lại, tình trạng phá rừng do việc giải phóng mặt bằng tăng mạnh bắt đầu từ khoảng tháng 4 năm nay khi quan sát trực tiếp và qua hình ảnh vệ tinh.

Có một tác động hai lưỡi. Đầu tiên, chính phủ Brazil chọn không thực thi luật môi trường và thậm chí còn ban lệnh ân xá cho hành vi khai thác gỗ bất hợp pháp. Tiếp theo, các ông trùm có hoạt động kinh doanh hợp pháp trở nên không có lời trong thời gian phong tỏa xã hội đã chuyển sự chú ý của họ sang Amazon.

Những người trực tiếp chặt cây rừng nhiệt đới là những người lao động nghèo khó trong một nền kinh tế phi chính thức và mang tính thời vụ, những người biết điều đó là bất hợp pháp, thường cảm thấy hối hận, nhưng có ít lựa chọn khác để sinh sống.

Bên cạnh việc đánh mất sự hấp thụ carbon dioxide, các đợt cháy dữ dội hơn sẽ là tất yếu. Và việc đánh mất sự đa dạng sinh học cũng tương tự hay đồng nghĩa với vấn đề về bảo tồn động vật hoang dã.

Sự cải thiện chất lượng không khí đã được báo cáo trên khắp thế giới trong suốt thời gian giãn cách xã hội. Làm thế nào chúng ta có thể cải thiện tốt hơn nữa dựa trên những điều này?

Khía cạnh đó là đáng chú ý nhất đối với hầu hết mọi người, vì sương mù xuất hiện trên các khu vực đô thị dày đặc.

Nếu đột nhiên, bầu trời trở nên trong xanh hơn và người dân hít thở tự do hơn, họ nhận ra một cuộc sống lành mạnh và bền vững hơn đang trong tầm tay.

Các biện pháp giãn cách xã hội do COVID là sự hạn chế lớn nhất trong lịch sử loài người. Và điều đó đã hạn chế các nguồn ô nhiễm, hạt và khí nhà kính công nghiệp và các nguồn khác.

Lượng khí thải carbon dioxide toàn cầu vào năm 2020 sẽ có mức giảm phần trăm hàng năm lớn nhất kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, ảnh hưởng là rất lớn.

Một số thành phố lớn, chẳng hạn như Milan và Brussels, có ý định giành lại những khoảng không gian đô thị từ vấn đề giao thông bằng công nghiệp ô tô. Và có một đường cơ sở chưa từng có để ước tính việc sẽ như thế nào nếu không có các loại xe cộ chạy bằng động cơ đốt.

Nếu không, sự tuân thủ sẽ không cao, vì vậy có, các khu vực pháp lý sẽ tận dụng cơ hội này để thúc đẩy các biện pháp cải thiện chất lượng không khí.

Cuối cùng, chúng ta sẽ đối mặt với những thách thức nào liên quan đến vấn đề biến đổi khí hậu trong thế giới hậu COVID? Làm thế nào chúng ta có thể đáp ứng tốt nhất những điều này?

Vâng, xin cảm ơn quý vị, và tất cả các tác giả của ‘Global Voices’, vì đã đưa ra một cái nhìn tổng quan toàn diện về các vấn đề này.

Trong ngắn hạn, hoạt động ngoại giao về chính sách ứng phó với vấn đề biến đổi khí hậu có phần bị gián đoạn bởi COVID. Về kinh tế, nhiều gigawatt điện có nguồn gốc tái tạo, sẽ được đưa vào sử dụng trực tuyến vào năm 2020, đã bị trì hoãn trong việc triển khai.

Điều đó nói lên rằng, lần đầu tiên Hoa Kỳ dự kiến sẽ sản xuất nhiều điện từ năng lượng tái tạo hơn là từ than.

Năng lượng tái tạo có thể kích thích tăng trưởng kinh tế trong quá trình phục hồi sau suy thoái, ở bất kỳ quốc gia nào. Đặc biệt là khi sản phẩm của nó được phi tập trung hóa.

Trong khoa học, công việc nghiên cứu căng thẳng về giải mã bộ gen coronavirus, dịch tễ học và vắc-xin, đã mang lại sự cấp thiết và cởi mở cho sự hợp tác quốc tế hơn bao giờ hết. Mô hình tương tự sẽ cần thiết để giảm thiểu vấn đề biến đổi khí hậu.

Xin cảm ơn vì sự suy tính trước trong những vấn đề này cũng như tầm nhìn xa của quý vị cho tương lai.

Minh Tuệ (theo Novena)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây